پهلوان و پهلواني در شاهنامه
در شاهنامه ی حکیم توس جدا از شاهان و شاه زادگان با شخصیت هایی رو به رو هستیم که آنان را پهلوانان می نامیم. پهلوانان نماد توده ی مردم در برابر شاهان هستند، این ویژگی را به ویژه در رستم – شخصیت مورد علاقه ی فردوسی و نماد تمام نمای مردم – می بینیم. از این پس درباره ی ویژگی های رفتاری رستم و دیگر پهلوانان شاهنامه بیش تر خواهیم نوشت. این نوشتار درآمدی است بر نوشتارهای زنجیرواری که از این پس درباره ی پهلوانان در این تارنگار قرار خواهند گرفت.
پهلوانان شاهنامه ويژگي هاي بارزي دارند كه به برخي ازآن ها اشاره ی کوتاهی مي كنيم. پهلوانان نيز همچون شاهان داراي فره ايزدي مي باشند (البته نه همه ي پهلوانان) که اين فر با فركياني تفاوت دارد.
آنان به واسطه ي فرشان قدرت پيش بيني دارند ، مختارند و تسليم بی چون و چراي امر شاهي نمي شوند . پهلوانان درموقعيت هاي خطرناك و لحظات حساس ياور ايران و نجات بخش ايرانيان هستند اما اقدامات پهلواني آنان براي به دست آوردن دنيا نیست. آن ها به دنبال نگه داشت ايران و گسترش داد هستند و انگيزه يشان ايزدي است. (ببينيد نيايش هاي رستم را پس از گذر از هر خوان و...) آنان به شاهي اعتنا ندارند چنان که در زمان نوذر پيشنهاد شاهي به سام مي شود اما او نمي پذيرد. پهلوانان درجنگ هاي گوناگون رشادت و دلاوري و حيله دانی و چاره گری را با هم دارند، اهل مشورت و راي زني اند و جوان مرد مي باشند؛ به شبستان شاهان شكست خورده بی پروایی نمي كنند، به زينهارخواه زنهار مي دهند و...
پهلوانان سرشتي دوگانه دارند؛ هم خاكي اند و هم افلاكي. افراسياب درستايش رستم مي گويد كه او پا در زمين و سر در ابر دارد. در پايان اين نوشتار به وصف پهلوان از زبان فردوسي توجه كنيد:
خرد بايد وگوهر نام دار
هنر يار وفرهنگش آموزگار
پهلوانان شاهنامه ويژگي هاي بارزي دارند كه به برخي ازآن ها اشاره ی کوتاهی مي كنيم. پهلوانان نيز همچون شاهان داراي فره ايزدي مي باشند (البته نه همه ي پهلوانان) که اين فر با فركياني تفاوت دارد.
آنان به واسطه ي فرشان قدرت پيش بيني دارند ، مختارند و تسليم بی چون و چراي امر شاهي نمي شوند . پهلوانان درموقعيت هاي خطرناك و لحظات حساس ياور ايران و نجات بخش ايرانيان هستند اما اقدامات پهلواني آنان براي به دست آوردن دنيا نیست. آن ها به دنبال نگه داشت ايران و گسترش داد هستند و انگيزه يشان ايزدي است. (ببينيد نيايش هاي رستم را پس از گذر از هر خوان و...) آنان به شاهي اعتنا ندارند چنان که در زمان نوذر پيشنهاد شاهي به سام مي شود اما او نمي پذيرد. پهلوانان درجنگ هاي گوناگون رشادت و دلاوري و حيله دانی و چاره گری را با هم دارند، اهل مشورت و راي زني اند و جوان مرد مي باشند؛ به شبستان شاهان شكست خورده بی پروایی نمي كنند، به زينهارخواه زنهار مي دهند و...
پهلوانان سرشتي دوگانه دارند؛ هم خاكي اند و هم افلاكي. افراسياب درستايش رستم مي گويد كه او پا در زمين و سر در ابر دارد. در پايان اين نوشتار به وصف پهلوان از زبان فردوسي توجه كنيد:
خرد بايد وگوهر نام دار
هنر يار وفرهنگش آموزگار
+ نوشته شده در شنبه بیست و نهم اردیبهشت 1386ساعت 0:30  توسط شفق
|